Analisis Kesalahan Berbahasa Tataran Fonologi (Pendidikan)

Analisis Kesalahan Berbahasa Tataran Fonologi

Fonologi merupakan ilmu yang mempelajari tentang bunyi. Menurut Kurniati (2009), fonologi secara etimologi terbentuk dari kata fon yaitu bunyi dan logi yaitu ilmu. Berikut ini merupakan kesalahna berbahasa tataran fonologis.

1.      Perubahan Pengucapan Fonem

Kesalahan	Pembenaran
1.      Ingkang kula hormati Bapak Lurah Madegondo. [Iŋkaŋ kulↄ hormati bapa? lurah madegOndO] 2.      Urip ning dunya mung sadherma. [urip nIŋ duñↄ mUng saᶑərmↄ] 3.      Mangga sami haturaken raos sukur marang Gusti. [maŋgↄ sami haturakən raOs sukUr maraŋ gUsti] 4.      Punika tuladhanipun. [punikↄ tulaᶑↄnipUn]	1.      Ingkang kula kurmati Bapak Lurah Madegondo. [Iŋkaŋ kulↄ kUrmati bapa? lurah madegOndO] 2.      Urip ning donya mung sadherma. [urip nIŋ donñↄ mUng saᶑərmↄ] 3.      Mangga sami ngaturaken raos sukur marang Gusti. [maŋgↄ sami ŋaturakən raOs sukUr maraŋ gUsti] 4.      Menika tuladhanipun. [Mənikↄ tulaᶑↄnipUn]

      Data diatas merupakan kesalahan pengucapan fonem, fonem yang diucapkan oleh penutur tidak sesuai dengan fonem pada bahasa Jawa yang benar.

2.      Penghilangan Fonem

No.	Kesalahan	Pembenaran
1.	Kene kuwi kalebu daerah lengganan banjir. [kene kuwi kaləbu daerah ləŋganan banjIr]	Kene kuwi kalebu dhaerah lengganan banjir. [kene kuwi kaləbu ᶑaerah ləŋganan banjIr]
2.	Gatekna tulada ning ngarep iki ya? [gate?nↄ tulↄdↄ nIŋ ŋarəp iki yↄ]	Gatekna tuladha ning ngarep iki ya? [gate?nↄ tulↄᶑↄ nIŋ ŋarəp iki yↄ]
3.	Wah, ya coto tenan yen pasa ning kos. [wah, yↄ coto tənan yεn pↄsↄ nIŋ kOs]	Wah, ya cotho tenan yen pasa ning kos. [wah, yↄ coʈo tənan yεn pↄsↄ nIŋ kOs]
4.	Dhik Aji tuku kutuk sepuluh lan kandhange sisan. [ᶑI? aji tuku kutU? səpulUh lam kanᶑaŋe sisan]	Dhik Aji tuku kuthuk sepuluh lan kandhange sisan. [ᶑI? aji tuku kuʈU? səpulUh lam kanᶑaŋe sisan]
5.	Nek nakal-nakal tak tutuk lho kowe. [nε? Nakal-nakal ta? tutu? Lho kowe]	Nek nakal-nakal tak thuthuk lho kowe. [nε? Nakal-nakal ta? ʈuʈu? Lho kowe]

      Data diatas dapat dilihat berupa kesalahan fonologi yang disebabkan oleh penghilangan fonem tertentu, misalnya yang seharusnya pelafalannya menggunakan /dh/ namun hanya diucapkan dengan /d/, kemudian pelafalan yang seharusnya menggunakan /th/ hanya dilafalkan dengan /t/ saja.

3. Penambahan Fonem

No.	Kesalahan	Pembenaran
1.	Yen bengi aku wedhi liwat kana. [yεn bəŋi aku wəᶑi liwat kↄnↄ]	Yen bengi aku wedi liwat kana. [yεn bəŋi aku wədi liwat kↄnↄ]
2.	Ibu nembe tindhak. [ibu nəmbe tinᶑa?]	Ibu nembe tindak. [ibu nəmbe tinda?]
3.	Dadi wong aja dhumeh. [dadi wOŋ ↄjↄ ᶑumεh]	Dadi wong aja dumeh. [dadi wOŋ ↄjↄ dumεh]
4.	Aji seneng karo adhek-adhek kelas. [aji sənəŋ karo aᶑe?-aᶑe? kəlas]	Aji seneng karo adhi-adhi kelas. [aji sənəŋ karo aᶑi-aᶑi kəlas]
5.	Mangkih mawon, Pak. [maŋkIh mawOn, pa?]	Mangke mawon, Pak. [maŋke mawOn, pa?]
6.	Geguritan sing diwaca Iis mau ana pirang padha ta? [gəguritan sIŋ diwↄcↄ iis mau ↄnↄ piraŋ pↄᶑↄ tↄ]	Geguritan sing diwaca Iis mau ana pirang pada ta? [gəguritan sIŋ diwↄcↄ iis mau ↄnↄ piraŋ pↄdↄ tↄ]